search-icon
Về chúng tôi
current languageselect language
Hồ sơ người dùng

14/11/2022

Kiến thức cơ bản về trái phiếu doanh nghiệp cần nắm rõ

Kiến thức cơ bản về trái phiếu doanh nghiệp cần nắm rõ

Trái phiếu doanh nghiệp là một loại chứng khoán quen thuộc với nhiều người tham gia thị trường. Nếu bạn chưa biết về trái phiếu doanh nghiệp và các lưu ý đi kèm, vui lòng xem bài viết dưới đây của Jenny.

Trái phiếu doanh nghiệp chính xác là gì?

Trái phiếu doanh nghiệp là công cụ tài chính do các công ty phát hành dưới dạng chứng chỉ, bút toán ghi nợ hoặc dữ liệu điện tử. Tổ chức phát hành loại trái phiếu này buộc phải thanh toán cả gốc và lãi cho trái chủ doanh nghiệp (trái chủ) khi đáo hạn. Khi bạn sở hữu trái phiếu của một công ty cụ thể, điều đó có nghĩa là công ty đó là con nợ và bạn là chủ nợ.

Có hai loại trái phiếu doanh nghiệp: trái phiếu niêm yết và trái phiếu OTC.

Trái phiếu niêm yết luôn được đăng ký và lưu ký đầy đủ với Trung tâm Lưu ký Chứng khoán (VSD). Hơn nữa, trái phiếu niêm yết có thể được giao dịch trên các sàn giao dịch lớn như HNX và HSX. Hơn nữa, toàn bộ quy trình giao dịch phải dựa trên quy định của Sở Giao dịch Chứng khoán.

Trái phiếu phi tập trung (OTC): Những trái phiếu này chỉ giao dịch trên thị trường OTC và không phải tuân theo các quy định giống như trái phiếu niêm yết. Thay vào đó, các giao dịch trong quá trình mua/bán dựa trên các thỏa thuận riêng giữa các nhà đầu tư.

Bài viết cùng chủ đề:

Cách đầu tư cổ phiếu dành cho người mới

Đặc điểm trái phiếu doanh nghiệp

Theo Điều 6 Nghị định 163 năm 2018 của Chính phủ quy định về phát hành trái phiếu doanh nghiệp sẽ có những đặc điểm sau:

Lãi suất trái phiếu doanh nghiệp

Có thể được tính theo một trong ba phương pháp: lãi suất thả nổi,  lãi suất cố định trong suốt thời hạn của trái phiếu, hoặc kết hợp giữa lãi suất thả nổi và cố định.

Doanh nghiệp ấn định lãi suất trái phiếu căn cứ vào khả năng trả nợ và tình hình tài chính đối với từng đợt phát hành. Hơn nữa, họ phải tuân theo các quy định về lãi suất của Ngân hàng Nhà nước.

Thời hạn trái phiếu và khối lượng

  • Tổ chức phát hành trái phiếu xác định thời hạn trái phiếu cho từng đợt phát hành. Kỳ hạn trái phiếu được xác định theo nhu cầu vốn của doanh nghiệp cũng như tình hình thị trường.
  • Tổ chức phát hành trái phiếu xác định khối lượng phát hành cho mỗi đợt phát hành. Khối lượng phát hành được quyết định bởi nhu cầu vốn cũng như khả năng huy động của thị trường tại từng thời điểm.

Hình thức và mệnh giá

  • Về mệnh giá, trái phiếu phát hành tại thị trường trong nước sẽ có mệnh giá là 100.000 Đồng Việt Nam hoặc bội số của 100.000 Đồng Việt Nam. Mệnh giá trái phiếu phát hành ra thị trường quốc tế được xác định theo quy định của thị trường phát hành.
  • Trái phiếu doanh nghiệp được phát hành ở nhiều định dạng khác nhau, bao gồm chứng chỉ, mục nhật ký và dữ liệu điện tử. Theo quy chế thị trường phát hành, doanh nghiệp phát hành sẽ quyết định hình thức trái phiếu cụ thể cho từng đợt phát hành.

trái phiếu doanh nghiệp

Loại trái phiếu doanh nghiệp hiện có trên thị trường hiện nay

Trái phiếu doanh nghiệp là phương thức để doanh nghiệp huy động vốn để mở rộng sản xuất kinh doanh. Trái phiếu doanh nghiệp có hai loại: phát hành riêng lẻ và phát hành ra công chúng.

Trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ

Trái phiếu do các doanh nghiệp phát hành riêng lẻ để đầu tư vào các chương trình, dự án, tăng vốn hoạt động hoặc cơ cấu lại nợ.

Trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ được phát hành theo một trong ba hình thức: bán lẻ (nếu tổ chức phát hành là tổ chức tín dụng), đấu thầu hoặc bảo lãnh.

Trái phiếu doanh nghiệp

Điều kiện chào bán, hồ sơ đăng ký chào bán trái phiếu doanh nghiệp phát hành ra công chúng thực hiện theo quy định tại Điều 19 Nghị định 155/2020/NĐ-CP, Luật Chứng khoán 2019.

Chính sách của Chính phủ điều chỉnh hoạt động phát hành trái phiếu doanh nghiệp

Chính phủ ban hành Nghị định 65/2022/NĐ-CP ngày 16/09/2022 sửa đổi Nghị định 153/2020, yêu cầu trái phiếu doanh nghiệp phải được chào bán, giao dịch trên cả thị trường trong nước và thị trường quốc tế.

Theo đó, Nghị định này đã bổ sung các nguyên tắc phát hành trái phiếu như sau:

- Đối với trái phiếu doanh nghiệp đã phát hành tại thị trường trong nước, doanh nghiệp chỉ được thay đổi các điều kiện, điều khoản của trái phiếu đã quy định tại Điều 6 Nghị định 65/2022/NĐ-CP nếu đáp ứng các quy định sau:

+ “Được cơ quan có thẩm quyền của doanh nghiệp phát hành chấp thuận.”

+ “Được các trái chủ đại diện cho ít nhất 65% tổng số trái phiếu cùng loại đang lưu hành chấp thuận.”

So sánh trái phiếu chính phủ và trái phiếu doanh nghiệp

Trái phiếu chính phủ hay còn gọi là công trái, là loại trái phiếu do chính phủ phát hành để huy động vốn (tín dụng nhà nước) cho một mục đích cụ thể. Như: Y tế, giáo dục, phát triển cơ sở hạ tầng, giao thông vận tải và các mục đích công cộng khác. Trái phiếu chính phủ giống như trái phiếu doanh nghiệp, cam kết thanh toán lãi định kỳ và hoàn trả tiền gốc. Cuối cùng là các nhà đầu tư.

Trái phiếu chính phủ có những điểm giống và khác nhau sau khi so sánh với trái phiếu doanh nghiệp. 

trái phiếu doanh nghiệp

Điểm tương đồng

Giữa trái phiếu công ty và trái phiếu chính phủ có những khác biệt sau:

  • Cả hai đều là chứng chỉ nợ xác định nghĩa vụ trả nợ của người phát hành trái phiếu.
  • Các nhà đầu tư đóng vai trò là người cho vay và kiếm lãi từ khoản đầu tư của họ.
  • Khả năng mua, bán lại, chuyển nhượng hoặc tặng cho;
  • Lãi suất nhận được cao hơn lãi suất tiền gửi tiết kiệm.
  • Thời hạn tối thiểu là một năm.

Những sự khác biệt

Bảng so sánh sau đây sẽ giúp bạn có cái nhìn tổng quan rõ ràng và tốt nhất về sự khác biệt giữa trái phiếu chính phủ và trái phiếu doanh nghiệp:

 

Tiêu chí

Trái phiếu doanh nghiệp

Trái phiếu chính phủ

Đơn vị phát hành

Doanh nghiệp tư nhân

Nhà nước (Ngân hàng Nhà nước, Bộ tài chính, Kho bạc,…)

Mục đích phát hành

Phục vụ mục tiêu phát triển và mở rộng hoạt động kinh doanh hoặc giải quyết các vấn đề tài chính

Làm cân bằng thâm hụt ngân sách trong ngắn hạn và phục vụ cho các mục đích công. 

Lãi suất

Cố định, thả nổi hoặc kết hợp cả hai tùy vào doanh nghiệp phát hành

Thường giữ ở mức cố định

Kỳ hạn

Thường ngắn hạn (khoảng 1 - 3 năm)

Thường kéo dài trong trung hạn (khoảng 5 - 12 năm) hoặc dài hạn (khoảng 12 - 30 năm) 

Khả năng bảo toàn vốn

Tương đối

Rất cao, gần như tuyệt đối

Rủi ro

Rủi ro ở mức trung bình và chủ yếu đến từ khả năng thanh toán nợ của doanh nghiệp phát hành

Rủi ro cực thấp và chủ yếu chịu ảnh hưởng bởi tỷ giá hối đoái

Khả năng chuyển đổi sang cổ phiếu 

Không

Tôi có nên đầu tư vào trái phiếu doanh nghiệp không?

Về bản chất, khi nhà đầu tư “rót tiền” vào kênh trái phiếu doanh nghiệp sẽ nhận được những lợi ích thiết thực sau:

  • Được hưởng lãi suất hàng tháng cao hơn so với gửi tiết kiệm;
  • Các trái chủ được ưu tiên hơn các cổ đông trong việc thanh toán các khoản nợ trong trường hợp công ty giải thể hoặc phá sản, khiến họ ít gặp rủi ro hơn so với các cổ đông.
  • Trao đổi đơn giản lãi suất thu được trong thời gian đầu tư; “Lợi nhuận” vì tiền lãi định kỳ có thể được tái đầu tư.

trái phiếu doanh nghiệp

Tiêu chí lựa chọn trái phiếu doanh nghiệp để đầu tư

Nhà đầu tư cần lưu ý những điểm sau khi đầu tư vào trái phiếu doanh nghiệp:

  • Lựa chọn thời điểm “vàng”: căn cứ vào chu kỳ chứng khoán, xác định thời điểm tốt nhất để mua trái phiếu. Cổ phiếu là một khoản đầu tư tốt hơn khi chu kỳ này bắt đầu. Ngược lại, trong thời kỳ suy thoái, bạn có thể đầu tư mạnh vào trái phiếu vì rủi ro thấp nên các nhà đầu tư coi trái phiếu là nơi trú ẩn an toàn.
  • Đánh giá rủi ro của tổ chức phát hành: các nhà đầu tư nên xem xét khả năng tài chính của tổ chức phát hành trái phiếu, uy tín của ban giám đốc và vị trí trong ngành của tổ chức đó.
  • Cân bằng giữa rủi ro và lãi suất: đừng vội tin vào trái phiếu lãi suất cao bởi chúng có thể được doanh nghiệp dùng làm “mồi nhử” để thu hút vốn vay.
  • Xem xét thời hạn của trái phiếu: xác định xem bạn định đầu tư vào trái phiếu trong thời gian bao lâu, ngắn hạn, trung hạn hay dài hạn và mục tiêu đầu tư là lợi nhuận hay thu nhập để có sự lựa chọn đúng đắn nhất.

Các nhà đầu tư nên ghi nhớ những điểm này khi mua trái phiếu doanh nghiệp

“Rủi ro lớn nhất trên thị trường hiện nay là rủi ro từ khối ngoại”, ông Nguyễn Hoàng Dương, Phó vụ trưởng Vụ Tài chính các ngân hàng và tổ chức tài chính đã nhận định. Các nhà đầu tư cá nhân thiếu khả năng phân tích và đánh giá rủi ro trái phiếu, nhưng họ vẫn tiếp tục mua trái phiếu doanh nghiệp. Vì vậy, các nhà đầu tư cá nhân quan tâm đến thị trường trái phiếu doanh nghiệp cần lưu ý những thông tin sau:

  • Trái phiếu doanh nghiệp do các doanh nghiệp hoạt động trên nguyên tắc tự vay, tự trả và tự tài trợ phát hành. Do đó, nhà đầu tư mua loại trái phiếu này có thể gặp rủi ro nếu doanh nghiệp không đảm bảo được nghĩa vụ thanh toán gốc và lãi trái phiếu.
  • Trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ chỉ có thể được mua bởi các nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp theo luật. Đừng mua loại trái phiếu này nếu bạn không phải là nhà đầu tư chuyên nghiệp.
  • Các công ty chứng khoán, công ty tín dụng phân phối “đề nghị” mua trái phiếu doanh nghiệp chỉ là nhà cung cấp dịch vụ được tổ chức phát hành trái phiếu trả thù lao và không chịu trách nhiệm về khả năng mua trái phiếu doanh nghiệp. trả nợ cho doanh nghiệp đó
  • Bảo lãnh phát hành trái phiếu không bao hàm sự bảo đảm thanh toán trái phiếu. Cụ thể, tổ chức bảo lãnh phát hành là tổ chức bảo lãnh phát hành cam kết với doanh nghiệp sẽ phân phối số lượng trái phiếu sẽ phát hành, không chịu trách nhiệm gì với nhà đầu tư. Về bảo lãnh thanh toán, nhà đầu tư nên tìm hiểu kỹ về phạm vi bảo lãnh.
  • Tài sản bảo đảm trái phiếu doanh nghiệp hoặc khoản vay tín dụng có thể có nhiều hình thức, bao gồm cổ phần, cổ phiếu, bất động sản, chương trình, dự án đầu tư, v.v.

Jenny đã cung cấp cho bạn những thông tin cần thiết về khái niệm trái phiếu doanh nghiệp và những lưu ý khi mua trái phiếu doanh nghiệp trong bài viết trên. Sau đó, bạn có thể nâng cao kiến ​​thức và tạo ra một chiến lược đầu tư tối ưu cho chính mình. Lời chúc tốt nhất cho khoản đầu tư của bạn!

Bài viết có sự tham khảo của ZaloPay: Trái phiếu doanh nghiệp là gì

Tác giả: Jenny Pham